Plaatsen zijn wat mensen ervan maken. Stel je een prachtig, rijk versierd sprookjeskasteel voor. Het kan het huis zijn van een prinses, net zo goed als het huis van een despoot.
Stel je nu een piepkleine studentenkamer voor. Sjofel meubilair, benauwd en muf – het thuis van Sophie Scholl, de ontmoetingsplek van de Witte Roos. Hoeveel politieke schoonheid kan er ontstaan in een piepkleine keuken, hoeveel politieke afgrond in een gouden kasteel?
Toen ik nadacht over wat deze ruimte voor ons betekent, wie haar tot leven zal brengen, wat zij voor wie zal zijn, dacht ik aan de mensen die samen met ons aan deze reis zijn begonnen: circusartiesten, zangers, dansers, muzikanten, timmerlieden, horeca- en financiële professionals, technici en mensen die de ruimte onderhouden en schoonmaken, mensen die telefoneren en mensen die tickets verkopen.
Mensen uit alle hoeken van de wereld, mensen die in Keulen geboren zijn en er nooit zijn weggegaan, mensen die voor oorlog zijn gevlucht, mensen die vluchtten voor droogte, gebrek aan perspectief, natuurrampen en burgeroorlog. Mannen, vrouwen, transpersonen, christenen, moslims, boeddhisten en mensen zonder religieuze overtuiging, atheïsten. Een Jood. Wat nog steeds iets zegt over het feit dat met de Holocaust niet alleen miljoenen mensen, maar ook volgende generaties zijn vernietigd.
Hier werken mensen met een witte en zwarte huid, hetero- en homoseksuele mensen, heel jonge en zeer rijpe mensen.
Allen brengen zij hun wensen, hoop, frustratie, verwarring, humor, energie en levenslust in dit huis en maken zij van deze plek wat wij drie vrouwen vertegenwoordigen: een plek van de open samenleving. Een plek waarin artikel 1 van de grondwet met elke vezel wordt geleefd: De waardigheid van de mens is onaantastbaar.
Dat is niet makkelijk. Het is geen Bullerbü, het gaat niet zonder conflicten en ja, sommige conflicten laten zich ook niet oplossen. Want in deze ruimte kan alleen iemand werken die artikel 1 net zo respecteert als wij drie vrouwen doen. Maar het is waarvoor het de moeite waard is om te strijden: een open, democratische samenleving.
Vandaag, op de dag van onze doop, een week nadat een aantoonbaar uiterst rechtse partij in een verkiezing bijna de absolute meerderheid behaalde, hoor ik in mijn hoofd de stem van de grote Margot Friedländer: Wees menselijk, wees gewoon menselijk …
Keulen, dit spiegelpaleis is mijn heel persoonlijke liefdesverklaring aan de stad die mij, als voormalig vluchtelingenkind, een thuis heeft gegeven waarin ik mijn dochters in vrede en veiligheid groot heb kunnen brengen.
Vandaag, op de dag van de doop van ons nieuwe thuis, de Urania Spiegelpalast, wil ik jou, mijn geliefde Keulen, een belofte doen:
Ik beloof dat de Urania altijd een plek van de open samenleving zal zijn.